Details
Objectnummer16681
BeschrijvingArchief van A.J. Bos. Aart Johannes (Aart) Bos, geboren Amerongen 20 december 1905 - overleden 14 november 1944, vermoedelijk in concentratiekamp Neuengamme. Gehuwd met T. (Teuntje) Bos-Cornelisse, tenminste één kind, Aart.
Aart Bos was secretaris op het gemeentehuis in Leersum, voorafgaand en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het personeel op het Gemeentehuis was anti-Duits. Wat dat concreet inhield is niet overgeleverd, behalve dat ze onder meer persoonsbewijzen vervalsten.
Op Dolle Dinsdag werd door het verzet in Wijk bij Duurstede de NSB-burgemeester aldaar en die van Leersum, F. de Boer, ontvoerd. De Duitsers bevrijdden ze en executeerden een aantal verzetsmensen uit Wijk bij Duurstede.
Er is toen verband geleged met de groep verzetsmensen op het gemeentehuis in Leersum. Op 3 oktober 1944 is er een inval gedaan op dit gemeentehuis, waarbij alle verzetsmensen zijn gearresteerd. Op dat moment was Bos niet aanwezig, hij heeft zich uit solidariteit en uit angst voor represailles bij de groep gevangenen gevoegd.
De mannen werden in jeeps afgevoerd naar het postkantoor van Doorn, vanuit hier werden ze naar Kamp Amersfoort gebracht waar ze enige tijd verbleven. Samen met de gearresteerde mannen uit Putten zijn ze naar concentratiekamp Neuengamme getransporteerd en daar te werk gesteld. Ze bleven daar vier weken en zijn vanuit daar naar Ladenlund gebracht.
In deze weken is Aart Bos aan dysenterie overleden.
Uitgebreid archief met persoonlijke documenten, correspondentie en foto's.
Aart Bos was secretaris op het gemeentehuis in Leersum, voorafgaand en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het personeel op het Gemeentehuis was anti-Duits. Wat dat concreet inhield is niet overgeleverd, behalve dat ze onder meer persoonsbewijzen vervalsten.
Op Dolle Dinsdag werd door het verzet in Wijk bij Duurstede de NSB-burgemeester aldaar en die van Leersum, F. de Boer, ontvoerd. De Duitsers bevrijdden ze en executeerden een aantal verzetsmensen uit Wijk bij Duurstede.
Er is toen verband geleged met de groep verzetsmensen op het gemeentehuis in Leersum. Op 3 oktober 1944 is er een inval gedaan op dit gemeentehuis, waarbij alle verzetsmensen zijn gearresteerd. Op dat moment was Bos niet aanwezig, hij heeft zich uit solidariteit en uit angst voor represailles bij de groep gevangenen gevoegd.
De mannen werden in jeeps afgevoerd naar het postkantoor van Doorn, vanuit hier werden ze naar Kamp Amersfoort gebracht waar ze enige tijd verbleven. Samen met de gearresteerde mannen uit Putten zijn ze naar concentratiekamp Neuengamme getransporteerd en daar te werk gesteld. Ze bleven daar vier weken en zijn vanuit daar naar Ladenlund gebracht.
In deze weken is Aart Bos aan dysenterie overleden.
Uitgebreid archief met persoonlijke documenten, correspondentie en foto's.
ObjectcategorieCollectie A.J. Bos
InventarisDocumenten
- Vulpenhouder die Aart Bos in zijn borstzak droeg.
- Bruinlederen portefeuille, merk Bristar, van Aart Bos met inhoud. Deze portefeuille heeft Aart Bos af moeten staan eerst in Kamp Amersfoort, daarna in Neuengamme. Het object is via de International Tracing Service in Bad Arolson in 2010 terechtgekomen bij de nabestaanden.
Inhoud, dd. 23 juli 1941 t/m september 1944 o.a.:
a. Foto monument Leersum voor gevallenen in meidagen 1940
b. Portretfoto van zoon Aart, ten voeten uit
c. Foto gemeentehuis Leersum, uiterst rechts Aart Bos, midden een document ondertekend burgemeester van Leersum.
d. Vrijstelling vordering rijwielen.
e. Diverse kwitanties, rekeningen.
f. Zakjaarkalendertje 1943.
g. Verlovingsbekendmaking Iet Vervat en Jan de Haas.
h. Armband Luchtbeschermingsdienst.
i. Legitimatie Luchtbeschermingsdienst.
j. Persoonsbewijs Aart Bos in bordeauxrode omslag.
k Enkele tabaksbonnen.
- Twee distributiestamkaarten van Aart Bos, dd. 9 oktober 1939.
- Distributiestamkaart van Teuntje Bos-Cornelisse, dd. 9 oktober 1939.
- Briefje, onbekend door wie geschreven en ongedateerd, over het lot van haar man: ‘half november gebracht door De Graaf + Den Hertog naar den dokter meer dood dan levend, toen overleden. Zijn werk was tankvallen graven. 14 oktober 1944 gegaan naar Neuengamme na 2 dagen vertrokken naar [Hoesgem], daar gebleven ongeveer 4 weken en toen naar Ladelund. Deze plaats ligt richting Denemarken dus in Sleeswijk-Holstein. De Duitschers noemden het Niemandsland. Van Ladelund is alles weer gegaan naar Neuengamme en toen leefden Den Hartog nog. Aart was toen al overleden. Hij had veel koorts, maar had veel steun aan Den Hartog en De Graaf.’Dit briefje moet zijn geschreven nog tijdens de oorlog. Den Hartog heeft namelijk de oorlog niet overleefd, zd.
- Condoleancebrief gericht aan Teuntje Bos-Cornelisse afkomstig van tante Jans en oomGerrit, van de kant van de familie Bos, dd. 14 augustus 1945.
- Brief gericht aan Teuntje Bos-Cornelisse van Wachtmeester J. van Montfoort (interneringskamp Amersfoort) met mededeling over de voormalig NSB burgemeester van Leersum, op instigatie van wie Aart Bos is opgepakt, dd.17 februari 1946.
- Condoleancebrief aan Wed. T. Bos-Cornelisse van Wilhelmina gericht, dd. 14 november 1946.
- Herdenkingsrede van H.M. de Koningin, uitgesproken 5 mei 1955, met bijbehorend schrijven.
Foto’s:
1. Aart Johannes Bos, zoon Aart zittend op de tafel (ongeveer 3 jaar) en Teuntje Bos-Cornelisse (echtgenote), vermoedelijk 1938.
2. Teuntje en Aart, vooroorlogs.
3. Portret Aart Johannes Bos, vermoedelijk 1944.
4. Gemeentehuispersoneel Leersum, buiten met op bovenste rij derde van rechts Aart Bos. Naast hem drie geüniformeerde politiemannen, onbekende datering.
5. Gemeentehuispersoneel Leersum, binnen in gemeentehuis, met aan linkerzijde kroonluchter. Bovenste rij, tweede van rechts Aart Bos.
6. Gemeentehuispersoneel Leersum onder brandende kroonluchter in gemeentehuis, uiterst rechts staand Aart Bos.
7. Gemeentehuispersoneel Leersum met in midden groep lampenkap, bovenste rij, tweede van rechts, vermoedelijk Aart Bos.
8. Onthulling monument in Leersum ter nagedachtenis aan Leersums verzet. Links van microfoonstandaard weduwe Teuntje en zoon Aart.
9. Onthulling monument in Leersum door burgemeester Leersum die vlag in zijn hand heeft.
10. Vader van Aart Johannes Bos legt bloemen bij het pas onthulde monument in Leersum.
11. Plaquette met namen van omgekomen Puttenaren en Leersummers, die tezamen in een massagraf in Ladelund zijn begraven. Eerste kolom, midden, de naam van Aart Bos.
12. Massagraf Ladelund (2x).
13. Krantenartikel ‘De Telegraaf’ over begraafplaats Ladelund.
- Vulpenhouder die Aart Bos in zijn borstzak droeg.
- Bruinlederen portefeuille, merk Bristar, van Aart Bos met inhoud. Deze portefeuille heeft Aart Bos af moeten staan eerst in Kamp Amersfoort, daarna in Neuengamme. Het object is via de International Tracing Service in Bad Arolson in 2010 terechtgekomen bij de nabestaanden.
Inhoud, dd. 23 juli 1941 t/m september 1944 o.a.:
a. Foto monument Leersum voor gevallenen in meidagen 1940
b. Portretfoto van zoon Aart, ten voeten uit
c. Foto gemeentehuis Leersum, uiterst rechts Aart Bos, midden een document ondertekend burgemeester van Leersum.
d. Vrijstelling vordering rijwielen.
e. Diverse kwitanties, rekeningen.
f. Zakjaarkalendertje 1943.
g. Verlovingsbekendmaking Iet Vervat en Jan de Haas.
h. Armband Luchtbeschermingsdienst.
i. Legitimatie Luchtbeschermingsdienst.
j. Persoonsbewijs Aart Bos in bordeauxrode omslag.
k Enkele tabaksbonnen.
- Twee distributiestamkaarten van Aart Bos, dd. 9 oktober 1939.
- Distributiestamkaart van Teuntje Bos-Cornelisse, dd. 9 oktober 1939.
- Briefje, onbekend door wie geschreven en ongedateerd, over het lot van haar man: ‘half november gebracht door De Graaf + Den Hertog naar den dokter meer dood dan levend, toen overleden. Zijn werk was tankvallen graven. 14 oktober 1944 gegaan naar Neuengamme na 2 dagen vertrokken naar [Hoesgem], daar gebleven ongeveer 4 weken en toen naar Ladelund. Deze plaats ligt richting Denemarken dus in Sleeswijk-Holstein. De Duitschers noemden het Niemandsland. Van Ladelund is alles weer gegaan naar Neuengamme en toen leefden Den Hartog nog. Aart was toen al overleden. Hij had veel koorts, maar had veel steun aan Den Hartog en De Graaf.’Dit briefje moet zijn geschreven nog tijdens de oorlog. Den Hartog heeft namelijk de oorlog niet overleefd, zd.
- Condoleancebrief gericht aan Teuntje Bos-Cornelisse afkomstig van tante Jans en oomGerrit, van de kant van de familie Bos, dd. 14 augustus 1945.
- Brief gericht aan Teuntje Bos-Cornelisse van Wachtmeester J. van Montfoort (interneringskamp Amersfoort) met mededeling over de voormalig NSB burgemeester van Leersum, op instigatie van wie Aart Bos is opgepakt, dd.17 februari 1946.
- Condoleancebrief aan Wed. T. Bos-Cornelisse van Wilhelmina gericht, dd. 14 november 1946.
- Herdenkingsrede van H.M. de Koningin, uitgesproken 5 mei 1955, met bijbehorend schrijven.
Foto’s:
1. Aart Johannes Bos, zoon Aart zittend op de tafel (ongeveer 3 jaar) en Teuntje Bos-Cornelisse (echtgenote), vermoedelijk 1938.
2. Teuntje en Aart, vooroorlogs.
3. Portret Aart Johannes Bos, vermoedelijk 1944.
4. Gemeentehuispersoneel Leersum, buiten met op bovenste rij derde van rechts Aart Bos. Naast hem drie geüniformeerde politiemannen, onbekende datering.
5. Gemeentehuispersoneel Leersum, binnen in gemeentehuis, met aan linkerzijde kroonluchter. Bovenste rij, tweede van rechts Aart Bos.
6. Gemeentehuispersoneel Leersum onder brandende kroonluchter in gemeentehuis, uiterst rechts staand Aart Bos.
7. Gemeentehuispersoneel Leersum met in midden groep lampenkap, bovenste rij, tweede van rechts, vermoedelijk Aart Bos.
8. Onthulling monument in Leersum ter nagedachtenis aan Leersums verzet. Links van microfoonstandaard weduwe Teuntje en zoon Aart.
9. Onthulling monument in Leersum door burgemeester Leersum die vlag in zijn hand heeft.
10. Vader van Aart Johannes Bos legt bloemen bij het pas onthulde monument in Leersum.
11. Plaquette met namen van omgekomen Puttenaren en Leersummers, die tezamen in een massagraf in Ladelund zijn begraven. Eerste kolom, midden, de naam van Aart Bos.
12. Massagraf Ladelund (2x).
13. Krantenartikel ‘De Telegraaf’ over begraafplaats Ladelund.